Czym jest mur oporowy? Projekt, rodzaje, zastosowanie

Mur oporowyMur oporowy to rozwiązanie stosowane w budownictwie. Sprawdza się w przypadku prywatnych posesji, jak i na terenach publicznych i należących do przedsiębiorstw. Czym jest mur oporowy? Jakie są właściwości i rodzaje? Gdzie warto go zastosować? Jakich formalności należy dopełnić przed jego budową? Jakie materiały wykorzystać do jego budowy? Odpowiedzi na powyższe pytania zostały zawarte poniżej.

Czym jest mur oporowy?

Zgodnie z zapisami zawartymi w Ustawie Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. wszelkie konstrukcje oporowe są budowlą, czyli obiektem budowlanym, który nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. W ustawie nie ma jednak dokładnie wyodrębnionej definicji, co tak naprawdę można nazwać murem oporowym. W związku z tym trzeba uciekać się do poszukiwań technicznej definicji muru oporowego. Wynika ona głównie z jego przeznaczenia. Mur oporowy to budowla, która ma utrzymać w stanie statycznym grunty rodzime, nasypowe oraz inne materiały sypkie i rozkruszone. Oznacza to, że jego podstawowym celem jest podpieranie naziomów. Podsumowując, mur oporowy jest budowlą zapobiegającą obsuwaniu się terenu.

Mur oporowy a pozwolenie na budowę

W związku z tym, że mur oporowy jest uznany za budowlę, aby dokonać jego budowy, niezbędne jest otrzymanie pozwolenia na budowę. Choć ogrodzenie nie wymaga tego od inwestora, to w przypadku kiedy pełni ono funkcję muru oporowego, pozwolenie jest niezbędne. W celu uzyskania pozwolenia należy złożyć wniosek do odpowiedniego organu, którymi są starostwa powiatowe, urzędy miast na prawach powiatu, urzędy wojewódzkie i urzędy dzielnicowe w przypadku m.st. Warszawy.

Oprócz wniosku należy złożyć następujące dokumenty:

  • oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością,
  • projekt architektoniczno-budowlany,
  • zaświadczenie izby samorządu zawodowego, że dany architekt mógł wykonać dany projekt,
  • decyzję o warunkach zabudowy.

Projekt budowlany muru oporowego różni się od projektu domu i innych budowli. Jeżeli wnioskuje się o pozwolenie tylko na budowę muru oporowego, projekt składa się z jednej części, czyli konstrukcji.

Projekt muru oporowego

Jak już wspomniano, mur oporowy należy wykonać na podstawie projektu. Powinien on zostać sporządzony przez architekta, który posiada odpowiednie umiejętności i uprawnienia. W innym przypadku projekt może zostać odrzucony i nie zostanie wydane pozwolenie na budowę. Dobry projekt powinien zawierać analizę cech gruntu, która pozwoli dobrać odpowiedni materiał do budowy.

Grunt odznacza się następującymi parametrami, które powinny zostać wzięte pod uwagę podczas tworzenia projektu:

  • spójność,
  • ciężar objętościowy,
  • kąt tarcia wewnętrznego,
  • kąt tarcia gruntu o ścianę.

Na podstawie tych danych można określić m.in. parcie i odpór gruntu.

Opracowując projekt, powinno wziąć się pod uwagę siły oddziaływające na mur, czyli;

  • ciężar własny ściany,
  • obciążenie spoczynkowe na poziomych elementach ściany,
  • obciążenie spoczynkowe na gruncie,
  • parcie poziome bierne,
  • parcie poziome,
  • tarcie między gruntem a fundamentem,
  • oddziaływanie między gruntem a fundamentem.

Podsumowując, w zależności od korelacji poszczególnych elementów gruntu można do budowy muru oporowego wybrać ścianę idealnie gładką, betonową gładką lub betonową szorstką.

Jakie informacje powinny zostać zawarte w projekcie budowlanym?

Projekt budowlany powinien składać się z dwóch części, opisowej i rysunkowej. Podstawą części opisowej jest opis techniczny muru, na który składają się:

  • ogólna charakterystyka obiektu budowlanego,
  • materiały wyjściowe,
  • przebieg muru w planie,
  • roboty ziemne,
  • wyznaczenie trasy w terenie,
  • warunki gruntowo-wodne,
  • wskazania technologiczne, które obejmują m.in.materiały stosowane do wykonania elementów muru, dylatację muru oporowego, czyli sposób wykonania szczeliny dylatacyjnej, izolację muru oporowego, licowanie ścian muru oporowego.

Projekt musi zawierać także podstawę wykonania, czyli spis norm, przepisów itp., na podstawie których wykonano projekt. Dzięki temu można być pewnym, że spełnia on techniczne wymogi budowlane oraz został stworzony na podstawie właściwych norm. Z kolei część rysunkowa zawiera wszelkie szkice dotyczące wykonania muru oporowego, jego wielkości i przebiegu w terenie.

Co grozi za samowolne wybudowanie muru oporowego?

Mur oporowy, podobnie jak każda budowla stworzona bez pozwolenia podlega rozbiórce. Wynika to z faktu, że taki mur nie jest ujęty w planie zagospodarowania przestrzennego. Może być postawiony nieprawidłowo, a nawet stwarzać niebezpieczeństwo, np. w wyniku niewłaściwego podtrzymywania terenu. Rozbiórka odbywa się na podstawie inspekcji, która stwierdza m.in. zawalenia oraz odchylenia od pionu. Ponadto weryfikacji podlega także dokumentacja muru. W ten sposób można stwierdzić, czy dany mur został postawiony zgodnie z prawem. Nawet jeżeli mur pełni także funkcję ogrodzenia, nie zwalnia to jego właściciela z posiadania pozwolenia na budowę. Za mur oporowy uznawane są ogrodzenia, których naczelną funkcją jest zabezpieczanie terenu przed osunięciem. Zdarza się, że samowola budowlana może zakończyć się postępowaniem sądowym oraz karą grzywny. W niektórych przypadkach możliwe jest zalegalizowanie samowoli budowlanej, jednak wykonana budowla musi spełniać odpowiednie wymagania konstrukcyjne, a jej wykonanie musi gwarantować bezpieczeństwo.

Rodzaje murów oporowych

Podział murów oporowych ze względu na materiał wykonania

Mury oporowe dzieli się ze względu na materiał, z jakiego zostały wykonane, w związku z tym można wyróżnić:

  • Mury oporowe żelbetowe, które można podzielić na lekkie i masywne, wykonywane są oczywiście z żelbetu. To bardzo praktyczne, często można kupić je w postaci gotowych komponentów, które adaptuje się i montuje na własne potrzeby. Większość z nich nie ma walorów dekoracyjnych. Wykorzystywane są zazwyczaj w drogownictwie, budownictwie ogólnym.
  • Murowane ściany oporowe, jak sama nazwa wskazuje, wykonuje się poprzez murowanie np. cegieł. Często do wykonania tego typu murów wykorzystuje się także kamienie, co ma dodatkowo funkcje dekoracyjne.
  • Konstrukcje z gruntu zbrojonego - opierają się na gruncie wzmocnionym odpowiednim zbrojeniem.
  • Inne rozwiązania zazwyczaj w postaci lekkich konstrukcji oporowych.

Podział murów oporowych ze względu na kształt przekroju poprzecznego

Ze względu na kształt przekroju poprzecznego mury oporowe dzieli się na:

  • Masywne są najczęściej murowane lub wykonane z betonu. Takie ściany utrzymują stateczność, czyli przejmują parcie gruntu. Jest to możliwe dzięki dużej masie. Zazwyczaj mają one kształt prostokątny, schodkowy, trapezowy lub złożony.
  • Półmasywne mają w konstrukcji elementy odciążające, zazwyczaj są one betonowe lub żelbetowe. Zbudowane w ten sposób ściany utrzymują stateczność zarówno dzięki masie, jak i dzięki redukcji parcia gruntu wynikającej z obecności elementów odciążających. Konstrukcje tego typu to ściany z jednym lub dwoma wspornikami oraz ściany z płytą odciążającą.
  • Lekkie, które wykonywane są wyłącznie z żelbetu. Ściany wykonane w ten sposób swoją stateczność zawdzięczają ciężarowi gruntu, który zalega na wewnętrznej odsadzce fundamentowej. Konstrukcje, które są przykładem lekkich murów oporowych to ściany płytowo-kątowe i płytowo-żebrowe oraz płytowe z elementami kotwiącymi.

Zastosowanie murów oporowych

Mury oporowe, zgodnie ze swoim przeznaczeniem, stosowane są wszędzie tam, gdzie występuje ryzyko osuwania się gruntu. Mają szerokie zastosowanie w budownictwie różnego rodzaju, np. drogowym, prywatnym, rolniczym i przemysłowym. W związku z tym stosuje się je następujących przypadkach:

  • podparcie pod zabudowę lub parkingi,
  • podparcie skarp przy wjazdach do tuneli,
  • budowa przyczółków mostowych i wykończenie stożków przy nich,
  • podparcie nasypów drogowych lub kolejowych na zboczach i dojazdowych do wiaduktów,
  • zabezpieczenie skarp nasypów,
  • zabezpieczenie ścian domów,
  • ogrodzenie w przypadku stromych zbocz działki,
  • podpora w ogrodzie, przy budowie skalniaków i rabat.

Przykłady zastosowania murów oporowych można mnożyć. Wszystkie wynikają jednak z ich przeznaczenia.

Kiedy warto zainwestować w mur oporowy?

Mur oporowy będzie przydatny wszędzie tam, gdzie występują wzniesienia, nasypy oraz występuje ryzyko osuwania się ich. Co więcej, może być on jedynym rozwiązaniem w przypadku budowy tuneli, mostów i wiaduktów. Formowanie wzniesień wynikające z konstrukcji tych obiektów idzie w parze z koniecznością tworzenia murów oporowych. Mur oporowy będzie świetnym rozwiązaniem również w przypadku budowy schodów np. do piwnicy, gdyż będzie je chronił przed parciem gruntu. Doskonałe podparcie będzie stanowił także dla schodów zewnętrznych i schodów znajdujących się w ogrodzie. W budownictwie prywatnym mury tego typu będą odpowiednie na nierównym terenie. Zabezpieczenie osuwania się gruntu można połączyć z dodatkowymi funkcjami, np. funkcją ogrodzenia oraz walorami dekoracyjnymi. Wówczas może okazać się, że inwestycja w mur przyniesie dodatkowe korzyści.

Rozwiązania dostępne na rynku

Różne rodzaje murów oporowych oraz ich wszechstronne zastosowanie pozwalają na wykonanie tych budowli z różnych materiałów. Na rynku dostępne są opisane już wcześniej żelbetowe konstrukcje. Innym sposobem wykonania muru oporowego jest zbrojenie gruntu, do którego niezbędne są odpowiednie materiały obejmujące zazwyczaj metalowe pręty itp. Warto wiedzieć, że w sprzedaży dostępne są również mury oporowe prefabrykowane. Spełniają one wszelkie normy, a różnorodność opcji pozwala dobrać prefabrykat zgodny z danym projektem budowlanym. Mury oporowe, zwłaszcza te w ogrodach, można wykonać samodzielnie według odpowiedniego projektu. Do tego celu wykorzystuje się m.in. tradycyjne cegły, pustaki, ozdobne kamienie. Nie należy zapominać o tym, że materiał wykorzystany do budowy powinien odpowiadać temu, jaki został uwzględniony w projekcie.

Podsumowując, mur oporowy ma bardzo szerokie zastosowanie w różnych typach budownictwa. Kluczową rolę odgrywa wszędzie tam, gdzie pojawia się niebezpieczeństwo osuwania się gruntu. Może także pełnić dodatkowe funkcje, np. dekoracyjną.

Ocena: 5.0

Komentarze