Czym są nasady kominowe? Rodzaje, zastosowanie, montaż

Nasady kominoweZużyte powietrze oraz spaliny odprowadzane są z domu głównie metodą grawitacyjną, poprzez wykorzystanie naturalnego ruchu ciepłego powietrza ku górze. Dlatego też tak ważny jest prawidłowy ciąg kominowy, ponieważ to w dużej mierze od niego zależy jak sprawne będą urządzenia grzewcze i domowa wentylacja. W jakich sytuacjach dochodzi do zaburzeń ciągu?

Nasady kominowe - zastosowanie

Do zaburzeń ciągu dochodzi głównie w wyniku popełnionych błędów podczas projektowania i samej budowy komina kiedy:

  • posiada on niewystarczający przekrój;
  • ma nieprawidłowo wyprofilowaną powierzchnię wewnętrzną;
  • jest za krótki;
  • ma za nisko położony wylot.

Znaczenie ma umiejscowienie domu i warunki pogodowe. Dlatego w przypadku tych niedoborów z pomocą przychodzą nasady kominowe (niedobory możemy zniwelować poprzez ich montaż). Co powinniśmy o nich wiedzieć? Warto wiedzieć, że nasady kominowe, które instalowane są na szczycie komina, służą do stabilizacji i wspomagania ciągu kominowego w przewodach wentylacyjnych, dymowych lub spalinowych. Nie tylko poprawiają jego siłę, ale też zabezpieczają przewód kominowy przed powstawaniem ciągu wstecznego, który powoduje cofanie się spalin do przewodu. Nasady chronią kominy także przed wiatrami opadającymi (zwane też fenami), które mogą powodować przyduszenie komina oraz zanik ciągu. Ponadto dodatkowym plusem nasad ruchomych jest odstraszanie wszelkiego ptactwa, które często wykorzystuje kominy do budowy gniazd.

Nasada kominowa a regulacja ciśnienia

Nasady kominowe wykonane są z różnych metali i przeważnie są to odporne na wysoką temperaturę: stal ocynkowana lub chromoniklowa (nierdzewna). A co w przypadku kiedy ciąg jest za duży? Negatywne konsekwencje ma zarówno za niskie, jak i zbyt wysokie podciśnienie występujące w przewodzie kominowym. W tym drugim przypadku, kiedy paliwo stałe w kotle lub kominku spala się przy zbyt dużej ilości tlenu, ciepło ucieka przez komin i nie jest w dobry sposób wykorzystywane przez urządzenia grzewcze. Aby więc zapobiec temu procesowi, stosowany jest wówczas regulator ciągu. Jest to urządzenie wyposażone w przepustnicę, która w razie powstania w przewodzie kominowym zbyt dużego podciśnienia - otwiera się, co powoduje dopływ dodatkowego powietrza do przewodu kominowego. Dzięki schłodzeniu spalin podciśnienie się zmniejsza. Regulacja dokonywana jest przez zmianę wyważenia przepustnicy za pomocą pokrętła. Regulator montowany jest przeważnie na czopuchu lub nad wyczystką, w miejscu, do którego jest swobodny dostęp. Tego typu urządzenia stosowane są mimo wszystko bardzo rzadko - jedynie w przypadku kotłów na paliwo stałe oraz przewymiarowanych kominów.

Wymogi prawne montowania nasad kominowych

Zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, nasady kominowe muszą być stosowane na przewodach dymowych i spalinowych w budynkach usytuowanych w II (ogólnie mówiąc jest to cały pas nadmorski wychodzący głęboko w ląd) i III (cały pas sudecki oraz karpacki) strefie obciążenia wiatrem (wymóg ten nie dotyczy palenisk i komór spalania z mechanicznym pobudzaniem odpływu spalin, czyli w praktyce kotłów z wentylatorem wyciągowym - wszystkich współczesnych kotłów gazowych z zamkniętą komorą spalania). Po za tym montowane są wszędzie tam, gdzie występują zaburzenia ciągu:

  • gdy przewód dymowy albo spalinowy jest krótki i posiada mały przekrój;
  • na obszarach gdzie wieją silne (mocne) wiatry, które zaburzają ciąg;
  • gdy wylot komina znajduje się poniżej kalenicy dachu;
  • gdy wokół domu usytuowane są wysokie drzewa, stoją wysokie budynki, lub kiedy budynek otoczony jest górami.

Kiedy nie powinniśmy stosować nasad kominowych?

Oczywiście wówczas, kiedy nie występują problemy z ciągiem. Warto dodać, że są także niepotrzebne, kiedy odpływ spalin wymuszony jest przez inne urządzenie, na przykład wentylator. Ponadto nasady kominowe nie najlepiej sprawdzają się też na zakończeniach przewodów odprowadzających spaliny z kotłów na węgiel, szczególnie na groszek. Zawarte w nich substancje mogą bowiem niestety zniszczyć stal, z której wykonane są nasady kominowe. W takich przypadkach należy wziąć pod uwagę to, że konieczna będzie ich szybka wymiana.

Rodzaje nasad kominowych

Nasady kominowe różnią się zasadą działania, wydajnością oraz przeznaczeniem. Możemy podzielić je na następujące grupy:

  1. samonastawne,
  2. obrotowe,
  3. stałe.

Samonastawne
Są osadzone na mechanizmie obrotowym, ustawiają się zgodnie z kierunkiem wiatru, osłaniając wylot przewodu kominowego. Po zawietrznej stronie wytwarza się podciśnienie, które wzmacnia ciąg kominowy. Mogą być one montowane zarówno na przewodach dymowych, wentylacyjnych, jak i spalinowych. Czym się cechują? Cechuje je to, że mają najbardziej niestandardowe kształty spośród wszystkich nasad (przypominają one na przykład pióropusz czy żagiel).

Obrotowe
Ich głowice wprawiane są w ruch obrotowy przez działanie wiatru. W przewodzie kominowym powstaje wówczas podciśnienie (tym jest ono większe, im mocniejsze jest działanie wiatru), które zwiększa i stabilizuje ciąg oraz zapobiega ciągowi wstecznemu. Te nasady mają bardzo dobrą moc przerobową, można je stosować w przewodach wentylacyjnych.

Stałe
Wykorzystują one energię kinetyczną wiatru do wytworzenia podciśnienia w przewodzie kominowym. Nie zmieniają swego położenia w stosunku do wiejącego powietrza. Przeważnie posiadają kształt cylindryczny, litery "H" albo gwiaździsty. Są stosowane na zakończeniach przewodów wentylacyjnych oraz spalinowych gazowych.

Zasadniczą stroną ujemną wymienionych powyżej nasad jest bezpośrednie uzależnienie od działania wiatru. Jeśli go nie ma lub jest słabiutki, nasada nie będzie pracować ani wytwarzać dodatkowego podciśnienia. Dlatego też rozwiązaniem tego problemu będzie montaż dodatkowych urządzeń:

Urządzenie mechaniczne
W tych nasadach wentylator, znajdujący się poza obrębem przewodu kominowego, tłoczy powietrze do kolektora, z którego jest ono wdmuchiwane poprzez szczelinę, pomiędzy wylotem kanału kominowego oraz jego obudową. Za strugą powietrza powstaje podciśnienie wysysające dym lub spaliny z kanału kominowego. Warto też wiedzieć, że nasady mechaniczne stosowane są do wspomagania wentylacji grawitacyjnej wywiewnej oraz działania kominów odprowadzających spaliny z kotłów na paliwo stałe oraz kominków.

Urządzenie hybrydowe
Składa się z nasady obrotowej i silnika, który wprawia ją w ruch na wypadek ustania wiatru. Natomiast kiedy ruch powietrza jest odpowiedni, wówczas nasada działa jak zwykła obrotowa i nie pobiera prądu.

Montaż nasady kominowej

Nie jest on zbyt skomplikowany, jednak z uwagi na to, że wiąże się z pracą na wysokości, powinien być wykonywany przez fachowca z tej dziedziny, który posiada odpowiednie uprawienia. Podstawa nasady przytwierdzana jest za pomocą kołków do czapy komina lub (używając obejm zaciskowych) bezpośrednio do rury przewodu kominowego. Powinno się ją dokładnie wypoziomować, odpowiednio wyeksponować na wiatr i uszczelnić połączenia. Natomiast najważniejszą zasadą jest dopasowanie nasady kominowej do funkcji przewodu. Jej średnica nie może być mniejsza od średnicy przekroju komina, a jeśli posiada inny kształt, potrzebne jest wtedy przejście redukcyjne. Jeżeli w kominie jest kilka przewodów, wówczas każdy powinien posiadać oddzielną nasadę.

Nasady kominowe nie sprawiają większych kłopotów eksploatacyjnych (chociaż część osób może narzekać na ich zbyt głośną pracę) pod warunkiem, że są regularnie czyszczone. A ponieważ nasada jest częścią komina, zgodnie z prawem podlega przeglądom kominiarskim. W budynkach mieszkalnych częstotliwość prac wygląda następująco:

  • przewody wentylacyjne - przeglądy powinny być wykonywane przynajmniej raz w roku;
  • przewody spalinowe - przeglądy powinny być wykonywane co pół roku czasu;
  • przewody dymowe - przeglądy powinny być wykonywane co jeden kwartał czasu.

Stan nasad kontrolowany jest podczas regularnych przeglądów kominiarskich. Profesjonalny przegląd powinien obejmować następujące czynności: kontrolę stanu technicznego nasady, usuwanie nalotu, sadzy czy być poddany gruntownemu czyszczeniu. Natomiast w przypadku nasad samonastawnych z łożyskiem wymagającym smarowania, trzeba również regularnie uzupełniać smar (zgodnie z zaleceniami producenta). Aby kominiarz miał łatwy dostęp do przewodu kominowego, wszystkie nasady muszą się uchylać albo otwierać.

Na kominie z generatorem nie możemy zakładać osłony w postaci daszka, bowiem powietrze które się od niego odbija mogłoby niestety wracać do kanału dymowego.

Komentarze